HomeAI‑verordening
EU AI Act EU AI Act: de AI‑verordening, kort uitgelegd voor bedrijven.
De AI‑verordening van de EU, internationaal bekend als de EU AI Act, regelt de ontwikkeling en het gebruik van AI. Voor de meeste bedrijven zijn de verplichtingen overzichtelijk. Sommige gelden nu al. Hier leest u wat voor u geldt en waarmee u begint.
Stand oktober 2026, gecontroleerd aan de tekst van de verordening. Algemene informatie, geen juridisch advies.
Het belangrijkste in het kort
- De AI‑verordening (EU) 2024/1689 is sinds 1 augustus 2024 van kracht en geldt rechtstreeks in alle lidstaten. De lidstaten regelen vooral het toezicht en de sancties.
- De verordening deelt AI in naar risico: sommige toepassingen zijn verboden, voor AI met een hoog risico gelden strenge eisen en voor chatbots en AI‑inhoud gelden transparantieverplichtingen. Voor het merendeel gelden geen bijzondere eisen.
- Sinds 2 februari 2025 gelden de verboden (Art. 5) en de verplichting rond AI‑geletterdheid (Art. 4).
- Sinds 2 augustus 2026 gelden de transparantieverplichtingen, bijvoorbeeld voor chatbots en deepfakes (Art. 50).
- De Digitale Omnibus, Verordening (EU) 2026/1744, heeft in juli 2026 de verplichtingen voor AI met een hoog risico uitgesteld tot december 2027 en augustus 2028 en Art. 4 herzien.
De onderwerpen in detail
Voor wie de verordening geldt
De verordening maakt vooral onderscheid tussen twee rollen. Aanbieders ontwikkelen een AI‑systeem of laten het ontwikkelen en brengen het onder hun eigen naam op de markt of stellen het onder hun eigen naam in gebruik. Gebruiksverantwoordelijken gebruiken een AI‑systeem onder hun eigen verantwoordelijkheid (Art. 3 Nr. 3 en 4).
Wie binnen een bedrijf AI‑programma's gebruikt voor teksten, analyses of klantvragen, is doorgaans gebruiksverantwoordelijke. Er geldt geen ondergrens voor de bedrijfsgrootte. Alleen zuiver privégebruik is uitgezonderd (Art. 2 Abs. 10). Ook bedrijven buiten de EU vallen eronder wanneer de resultaten van hun AI in de EU worden gebruikt (Art. 2 Abs. 1).
Aanbieder of gebruiksverantwoordelijke: welke verplichtingen voor u gelden
Vier niveaus op basis van risico
-
Verboden
Bijvoorbeeld social scoring, manipulatietechnieken of emotieherkenning op de werkplek (Art. 5). Deze verboden gelden sinds 2 februari 2025.
-
Hoog risico
Bijvoorbeeld AI die sollicitaties selecteert, prestaties beoordeelt of de kredietwaardigheid toetst (Art. 6 met bijlage III). Strenge verplichtingen vanaf 2 december 2027.
-
Transparantie
Chatbots moeten duidelijk maken dat ze AI zijn. Deepfakes en bepaalde AI‑teksten moeten als zodanig worden aangeduid (Art. 50). Sinds 2 augustus 2026.
-
Laag risico
Conceptteksten, samenvattingen, vertalingen en het uitlezen van documenten. Hiervoor verlangt de verordening vooral AI‑geletterdheid binnen het team.
Checklist Wat bedrijven nu zouden moeten doen.
Vijf stappen als leidraad voor de verplichtingen die nu al gelden.
-
Overzicht krijgen
Welke AI‑programma's gebruikt uw team, waarvoor en met welke gegevens? Een eenvoudige lijst volstaat om te beginnen.
-
Indelen
Bepaal voor elke toepassing onder welk niveau deze valt en of uw bedrijf daarbij gebruiksverantwoordelijke of aanbieder is.
-
AI‑geletterdheid opbouwen
Een training die aansluit op de taken en programma's van de medewerkers, en een korte notitie over wie wat wanneer heeft geleerd (Art. 4).
-
Regels vastleggen
Een korte AI policy: welke programma's zijn goedgekeurd, welke gegevens er niet in mogen worden ingevoerd en wie helpt bij vragen.
-
Aanduiden en vooruitplannen
Maak chatbots herkenbaar als AI, duid realistische AI‑afbeeldingen als zodanig aan en houd voor toepassingen met een hoog risico rekening met de termijn in december 2027.
Een algemene leidraad. Welke verplichtingen precies gelden, hangt af van hoe u AI inzet.
Contact opnemenSancties en geldboetes
De boetebedragen staan in Art. 99. Telkens geldt het hoogste bedrag, voor het mkb het laagste (Art. 99 Abs. 6).
- Verboden praktijken: tot 35 miljoen euro of 7 % van de wereldwijde jaaromzet.
- Overtredingen van andere verplichtingen, bijvoorbeeld die van gebruiksverantwoordelijken (Art. 26) of de transparantieverplichtingen (Art. 50): tot 15 miljoen euro of 3 %.
- Onjuiste of onvolledige informatie aan autoriteiten: tot 7,5 miljoen euro of 1 %.
Voor AI‑geletterdheid volgens Art. 4 noemt de verordening geen afzonderlijke boetebedragen. De lidstaten stellen sancties vast en houden daarbij sinds de Digitale Omnibus uitdrukkelijk rekening met de belangen van het mkb (Art. 99 Abs. 1).
Hoe we u ondersteunen
-
AI‑consultancy
Samen met u brengen wij het gebruik van AI in kaart, delen wij uw toepassingen in en schrijven wij een korte AI policy. Meer over AI‑advies.
-
Een praktische, proportionele uitvoering
Wanneer wij AI‑oplossingen voor u bouwen, houden wij vanaf het begin rekening met aanduiding als AI, menselijke goedkeuring en traceerbaarheid. Meer over procesautomatisering.
Algemene informatie, geen juridisch advies.
Veelgestelde vragen over de AI‑verordening
Geldt de AI‑verordening ook in Oostenrijk en Zwitserland?
In Oostenrijk is zij, net als in alle EU-lidstaten, rechtstreeks van toepassing. Zwitserland is geen EU-lidstaat. Zwitserse bedrijven vallen er echter wel onder wanneer zij AI‑systemen in de EU aanbieden of wanneer de resultaten van hun AI in de EU worden gebruikt (Art. 2 Abs. 1).
Wat is de Digitale Omnibus voor AI?
Verordening (EU) 2026/1744 wijzigt de AI‑verordening. Zij is op 24 juli 2026 in het Publicatieblad gepubliceerd en is sinds 27 juli 2026 van kracht. Zij stelt de verplichtingen voor AI met een hoog risico uit, herziet de verplichting rond AI‑geletterdheid, biedt versoepelingen voor het mkb en kleine midcapondernemingen en voert vanaf 2 december 2026 nieuwe verboden in.
Hoe verhouden de AI‑verordening en de AVG zich tot elkaar?
Beide gelden naast elkaar. De AI‑verordening laat de AVG onverlet (Art. 2 Abs. 7). Wie met AI persoonsgegevens verwerkt, heeft daarvoor nog steeds een rechtsgrondslag nodig en moet aan de overige verplichtingen voor gegevensbescherming voldoen.
Hebben wij een vergunning nodig om AI te gebruiken?
Voor AI met een laag risico geldt geen vergunnings-, meldings- of registratieplicht. Wel gelden de verplichting rond AI‑geletterdheid volgens Art. 4 en, afhankelijk van de toepassing, de transparantieverplichtingen volgens Art. 50.
Zijn er versoepelingen voor het mkb?
Ja. Bij geldboetes geldt voor het mkb telkens het laagste bedrag (Art. 99 Abs. 6). Mkb-bedrijven krijgen voorrang bij toegang tot AI‑testomgevingen voor regelgeving (Art. 62), en de Commissie en de lidstaten dienen hen te ondersteunen bij het opbouwen van AI‑geletterdheid (Art. 4 Abs. 2).
Is een AI‑certificaat verplicht?
Voor bedrijven die AI gebruiken, niet. Ook voor AI‑geletterdheid schrijft de verordening geen certificaat voor. Alleen aanbieders van AI met een hoog risico hebben een conformiteitsbeoordeling nodig (Art. 43).
Wilt u weten wat de AI‑verordening voor uw bedrijf betekent?
Schrijf ons hoe uw team AI momenteel gebruikt. Wij nemen persoonlijk contact met u op, gratis en vrijblijvend.