HomeAI‑verordeningAanbieders en gebruiksverantwoordelijken
Aanbieders en gebruiksverantwoordelijken EU AI Act verplichtingen: voor wie geldt de wet en wat moeten gebruiksverantwoordelijken doen?
De AI‑verordening maakt vooral onderscheid tussen aanbieders, die AI ontwikkelen, en gebruiksverantwoordelijken, die AI inzetten. De meeste bedrijven zijn gebruiksverantwoordelijken. Welke verplichtingen zij hebben, hangt af van waarvoor zij AI gebruiken.
Stand oktober 2026, gecontroleerd aan de tekst van de verordening. Algemene informatie, geen juridisch advies.
Wie welke rol heeft
-
Aanbieder (Art. 3 Nr. 3)
Ontwikkelt een AI‑systeem of laat het ontwikkelen en brengt het onder eigen naam op de markt of stelt het onder eigen naam in gebruik, ook voor eigen gebruik en ook kosteloos.
-
Gebruiksverantwoordelijke (Art. 3 Nr. 4)
Gebruikt een AI‑systeem onder eigen verantwoordelijkheid. Alleen zuiver persoonlijk, niet-beroepsmatig gebruik is uitgezonderd.
-
Importeur en distributeur (Art. 3 Nr. 6 en 7)
Brengen AI‑systemen uit derde landen de EU binnen of bieden ze op de markt aan.
-
Betrokken personen
Mensen op wie AI wordt toegepast. Zij hebben onder meer recht op uitleg over bepaalde beslissingen waarbij AI met een hoog risico wordt gebruikt (Art. 86).
Wat het geografische bereik betreft, geldt de verordening voor aanbieders die in de EU aanbieden, voor gebruiksverantwoordelijken die in de EU gevestigd zijn en voor aanbieders en gebruiksverantwoordelijken buiten de EU wanneer de resultaten van hun AI in de EU worden gebruikt (Art. 2 Abs. 1).
Verplichtingen voor alle gebruiksverantwoordelijken
- De AI‑geletterdheid van medewerkers bevorderen (Art. 4).
- Geen verboden praktijken toepassen (Art. 5).
- Deepfakes en bepaalde teksten labelen en mensen informeren bij emotieherkenning (Art. 50 Abs. 3 en 4).
- De regels voor gegevensbescherming en andere wetten blijven daarnaast gelden (Art. 2 Abs. 7).
Voor het gebruik van AI met een laag risico geldt daarnaast geen vergunnings-, meldings- of registratieplicht.
Art. 26 Aanvullende verplichtingen bij AI met een hoog risico.
Wie AI met een hoog risico inzet, bijvoorbeeld bij personeelsselectie of kredietbeoordeling, heeft vanaf 2 december 2027 (bijlage III) deze verplichtingen.
-
Gebruiken volgens het beoogde doel
Volgens de gebruiksaanwijzing van de aanbieder, met passende technische en organisatorische maatregelen (Abs. 1).
-
Menselijk toezicht
Door personen met de nodige competentie, opleiding en bevoegdheid (Abs. 2).
-
Passende invoergegevens
Voor zover u zeggenschap heeft over de invoergegevens, moeten deze bij het doel passen en voldoende representatief zijn (Abs. 4).
-
Monitoren en melden
De werking monitoren, risico's en ernstige incidenten melden en het gebruik bij risico's opschorten (Abs. 5).
-
Logbestanden bewaren
Automatisch gegenereerde logbestanden minstens zes maanden bewaren, voor zover deze onder uw zeggenschap vallen (Abs. 6).
-
Werknemers informeren
Vóór het gebruik op de werkplek de werknemersvertegenwoordiging en de betrokken werknemers informeren (Abs. 7).
-
Betrokkenen informeren
Mensen informeren wanneer AI met een hoog risico volgens bijlage III beslissingen over hen neemt of daarbij helpt (Abs. 11).
-
Samenwerken met autoriteiten
Meewerken aan alle maatregelen van de bevoegde autoriteiten (Abs. 12).
Overheidsinstanties, particuliere aanbieders van openbare diensten en gebruiksverantwoordelijken van AI voor kredietbeoordeling of levens- en ziektekostenverzekeringen moeten bovendien een grondrechteneffectbeoordeling uitvoeren (Art. 27).
Contact opnemenWanneer een gebruiksverantwoordelijke een aanbieder wordt
- U brengt uw naam of merk aan op een AI‑systeem met een hoog risico dat al op de markt is (Art. 25 Abs. 1, onder a).
- U wijzigt een AI‑systeem met een hoog risico ingrijpend (Art. 25 Abs. 1, onder b).
- U verandert het doel van een AI‑systeem zodanig dat het een hoog risico krijgt, bijvoorbeeld wanneer een algemeen AI‑programma voortaan sollicitaties moet selecteren (Art. 25 Abs. 1, onder c).
- U laat een AI‑systeem speciaal voor u ontwikkelen en neemt het onder uw naam in gebruik. Dan kunt u ook zonder verkoop aanbieder zijn (Art. 3, punten 3 en 11).
Bij systemen zonder hoog risico blijven de aanvullende verplichtingen als aanbieder beperkt, vooral de transparantie volgens Art. 50 Abs. 1 en 2. Voordat we een AI‑systeem voor u bouwen, bepalen we of uw bedrijf volgens de AI‑verordening alleen gebruiker (gebruiksverantwoordelijke) is of zelf aanbieder wordt. Daarvan hangen uw verplichtingen af.
Hoe we u ondersteunen
-
Gebruiker of aanbieder?
We nemen uw AI‑toepassingen met u door en bepalen waar uw bedrijf alleen gebruiker (gebruiksverantwoordelijke) is en waar het zelf aanbieder wordt. Meer over AI‑advies.
-
Geletterdheid en toezicht
We bespreken met u wat de mensen die met AI werken of er toezicht op houden moeten weten. Meer over AI‑advies.
Voor toepassingen met een hoog risico adviseren we daarnaast een juridische beoordeling per geval.
Veelgestelde vragen over aanbieders en gebruiksverantwoordelijken
Voor wie geldt de EU AI Act?
Voor aanbieders, gebruiksverantwoordelijken, importeurs en distributeurs van AI‑systemen, ongeacht de bedrijfsgrootte. Ook bedrijven buiten de EU vallen eronder wanneer hun AI in de EU wordt aangeboden of de output ervan in de EU wordt gebruikt (Art. 2 Abs. 1).
Wie geldt volgens de AI‑verordening als gebruiksverantwoordelijke van AI‑systemen?
Elke natuurlijke persoon of rechtspersoon, overheidsinstantie of organisatie die een AI‑systeem onder eigen verantwoordelijkheid gebruikt, behalve bij uitsluitend persoonlijk, niet-beroepsmatig gebruik (Art. 3, punt 4). Een bedrijf dat een AI‑programma voor zijn werk gebruikt, is dus gebruiksverantwoordelijke.
Zijn wij aanbieder als we AI alleen intern gebruiken?
Als u een kant-en-klaar programma gebruikt, bent u gebruiksverantwoordelijke. Als u een AI‑systeem speciaal laat ontwikkelen en onder uw naam in gebruik neemt, kunt u ook bij uitsluitend intern gebruik aanbieder zijn.
Geldt de EU AI Act ook voor kleine bedrijven?
Ja, er geldt geen ondergrens voor de bedrijfsgrootte. Het mkb profiteert wel van tegemoetkomingen, zoals lagere boetemaxima (Art. 99 Abs. 6) en ondersteuning bij het ontwikkelen van AI‑geletterdheid (Art. 4 Abs. 2).
Welke verplichtingen hebben gebruiksverantwoordelijken van AI met een laag risico?
Vooral AI‑geletterdheid volgens Art. 4, geen verboden praktijken en, waar van toepassing, de herkenbaarheidsvereisten volgens Art. 50. Vergunningen of registraties zijn niet nodig.
Wilt u uw rol en verplichtingen verduidelijken?
Schrijf ons welke AI‑toepassingen u gebruikt of plant. We nemen persoonlijk contact met u op, gratis en vrijblijvend.